Badkamerverlichting: welke IP-waarde hoort bij welke zone?

Weet je precies welke IP-waarde je nodig hebt boven het bad, naast de wastafel of in het plafond van de douche? De badkamer is verdeeld in zones, en elke zone stelt andere eisen aan je armatuur. Hieronder loop ik ze met je door.

Beeld hierboven: Camilo Huinca

Waarom de badkamer in zones is verdeeld

In mijn vorige blog over IP-classificatie legde ik uit wat die cijfers precies betekenen. In de badkamer komt daar nog iets bij: hoe dichter een armatuur bij het water hangt, hoe hoger de vereiste bescherming. Daarom werkt de NEN 1010 (de norm voor elektrische installaties) met drie zones, elk met een eigen minimale IP-waarde. Ben je daar nog?

ZONE 0: in het bad of de douchebak

Zone 0 is de ruimte die daadwerkelijk onder water kan komen te staan: in het bad of in de douchebak zelf.

Minimaal vereist: IPX7
Denk aan onderwaterverlichting in een ligbad. In een reguliere badkamer kom je hier als lichtontwerper zelden, maar het is goed om te weten dat dit de strengste zone is.

ZONE 1: boven het bad of de douche

Zone 1 loopt tot 2,25 meter hoogte, met een straal van 1,2 meter rondom de douchekop.

Minimaal vereist volgens NEN 1010: IP44
Wat ik in de praktijk aanraad: IP65, zeker bij een inbouwspot recht boven de douche. Spatwater is namelijk niet hetzelfde als de waterstraal die een handdouche kan geven.
Alleen vaste armaturen, geen stopcontacten.

ZONE 2: de 60 cm eromheen

Zone 2 is het gebied dat 60 cm buiten zone 1 ligt (ook weer tot 2,25 meter hoogte). Dit is de zone waar de meeste badkamerverlichting van interieurontwerpers terechtkomt: spiegelverlichting, een wandlamp naast de wastafel, spots in het plafond boven het wastafelmeubel.

Minimaal vereist: IP44
Dit is spatwaterdicht, dus prima voor lampen die af en toe een spetter water te verduren krijgen, maar niet voor rechtstreekse waterstraal.

En buiten de zones?

Buiten zone 0, 1 en 2 gelden er formeel geen verplichte IP-eisen. Toch is een badkamer een vochtige ruimte door de stoom van douche of bad. Ik adviseer daarom altijd minimaal IP44, ook voor een plafondspot boven het toilet of de kastenwand. Dat voorkomt corrosie en een kortere levensduur van je armatuur.

Kort overzicht

Zone	Locatie	Minimale IP-waarde
Zone 0	In bad of douchebak	IPX7
Zone 1	Boven bad/douche, straal 1,2 m	IP44 (praktijk: IP65)
Zone 2	60 cm rondom zone 1	IP44
Buiten zones	Rest van de badkamer	Advies: IP44

Let op: de exacte indeling en maten kunnen per situatie verschillen en de norm wordt periodiek bijgewerkt. Controleer bij twijfel altijd de actuele NEN 1010 of overleg met de installateur op het project.

Zo doen wij het bij Studio Valentijn

Bij Studio Valentijn is de zone-indeling altijd de eerste stap in het lichtplan van een badkamer, nog vóórdat we naar sfeer of type armatuur kijken. Zo voorkomen we dat er tijdens de bouw alsnog een spot vervangen moet worden omdat de IP-waarde niet toereikend blijkt.

Professionele ondersteuning

Bij De Lichtschool leiden we interieurprofessionals op tot lichtexperts. Onze cursussen omvatten:

Direct aan de slag? ✓ Download ons gratis e-book ✓ Volg een van onze professionele lichtcursussen

Contact De Lichtschool 📍 Breukelen 📞 085-0600886 ✉️ info@delichtschool.nl

augustus 2026

Lees meer over de verschillende lichtcursussen

Meer zoals dit:

Licht tips

Inbouwspots in een breedplaatvloer: wat kan wel en wat niet?

Een cursist werkt aan een mooie opdracht voor een woning die nog gebouwd wordt. De plafonds bestaan uit breedplaatvloeren met betonopstort, en de aannemer heeft aangegeven dat er inbouwarmaturen in verwerkt kunnen worden. Haar vraag: kan elk inbouwarmatuur hierin, is er plek voor een driver en koeling, en is de inbouwdiepte beperkt of juist ruim? Een terechte en belangrijke vraag, want dit is precies het soort detail dat je vóór het storten van de vloer geregeld moet hebben, niet erna.

Lees verder »